Ποιο μοναχισμό μας μάθατε;

786scr_page_01_image_0006

ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΕ ΑΓΙΟΡΕΙΤΕΣ, ΒΑΤΟΠΕΔΙΝΟΥΣ ΚΑΙ ΟΧΙ ΜΟΝΟ

Ποιο μοναχισμό μας μάθατε;

του Πάνου Νικολόπουλου
Ειδικού Επιστήμονα του Τμήματος Νομικής του Πανεπιστημίου Αθηνών

Σεβαστοί πατέρες της Ιεράς Μονής Βατοπεδίου
Ανήκω σε κείνη τη γενιά, που στα τέλη της δεκαετίας του ’70 με αρχές του ’80, φοιτητές τότε, ανηφορίζαμε στο Άγιο Όρος για να γνωρίσουμε την ασκητική κοινοβιακή ζωή σας και να γευτούμε μεράδι από τις εμπειρίες σας. Κι ύστερα σας ανοίξαμε το δρόμο για να ’ρθείτε σε επαφή με τη νεολαία, καλώντας σας να μιλήσετε σε κατάμεστα αμφιθέατρα, μέσα από τα οποία προσελκύσθηκαν και πολλοί από σας που επανδρώσατε τα μοναστήρια.
Μας διδάσκατε ότι ο μοναχός αναχωρεί από τον κόσμο για να ζήσει με υπακοή, ταπείνωση, παρθενία και ακτημοσύνη και να προσεύχεται αδιάλειπτα για τις αμαρτίες τις δικές του και όλου του κόσμου, ζητώντας από το Θεό να του χαρίσει μετάνοια Κι εμείς πιστεύαμε ότι αυτός είναι ο τρόπος της ζωής σας. Στις μέρες μας όμως βρισκόμαστε στη δυσάρεστη θέση, όπου σταθούμε κι όπου βρεθούμε, να εξακοντίζονται οι λέξεις «Βατοπέδι» και «Εφραίμ» εν είδει ανεκδότου κι εμείς θλιβόμενοι γιατί προσβάλλεται η πίστη κι η Εκκλησία μας, να στέκουμε αμήχανοι κι αναπολόγητοι, γιατί έχει δημιουργηθεί μία κατάσταση στην οποία δεν έχουμε συμπράξει, δεν έχουμε αποκομίσει κανένα όφελος και δεν γνωρίζουμε τι τελικά συνέβη.
Πολλές φορές μας διηγηθήκατε ιστορίες πνευματικών ανθρώπων, οι οποίοι, αν και συκοφαντήθηκαν άδικα, για να μην σκανδαλίζονται οι αδελφοί τους, αποδέχθηκαν τις κατηγορίες κι έφυγαν μακριά, μέχρις ότου ο Θεός φανέρωσε στους ανθρώπους την αγιότητά τους. Σεις όμως, παρά το τεράστιο σκάνδαλο που έχει προκληθεί και ταλανίζει ολόκληρη την ελληνική κοινωνία, παραμένετε στις θέσεις σας σα να μη συμβαίνει τίποτε! Συχνά μας προβάλλατε ένα δικό σας άνθρωπο, τον άγιο Νικόδημο τον Αγιορείτη και μας παροτρύνατε να μελετάμε τα έργα του. Στο «Πηδάλιον» μεταξύ άλλων και στις σελίδες 332-333 διαβάζουμε την ερμηνεία του αγίου στον ΙΒ΄ κανόνα της Ζ΄ Οικουμενικής Συνόδου, σύμφωνα με τον οποίο αν ο Επίσκοπος ή ο Ηγούμενος μοναστηριού εκποιήσουν σε άρχοντες και όχι σε απλούς ανθρώπους, με πώληση ή ανταλλαγή, ακίνητα της Επισκοπής ή του Μοναστηριού, οι πράξεις θεωρούνται άκυρες, τα ακίνητα επιστρέφονται στην Επισκοπή ή το Μοναστήρι και ο μεν Επίσκοπος να διώκεται από την Επισκοπή, ο δε Ηγούμενος να διώκεται από το Μοναστήρι. Δεν είμαι ειδικός στο κανονικό δίκαιο, αλλά μήπως ο κανόνας αυτός έχει κάποια σχέση με τα γεγονότα που παρακολουθούμε;
Ξέρω, θα αντιτάξετε, ότι σεις, ως πρόσωπα, είστε ακτήμονες αλλά το μοναστήρι πρέπει να έχει περιουσία κι έχετε υποχρέωση να την διαφυλάξετε για να αντεπεξέλθετε στις δαπάνες της συντήρησης των κτιρίων (αναγκαίες και όχι πολυτελείς υποθέτω, βλ. Γέροντα Παϊσιου, «Επιστολές», σ. 47), της φιλοξενίας των επισκεπτών και της δικής σας διαβίωσης. Θα μας επισημάνετε ακόμη ότι τα ΜΜΕ δεν κινούνται πάντα από ανιδιοτελή κίνητρα, όταν καταγγέλλουν παρόμοια γεγονότα, ότι τα πολιτικά κόμματα επιδιώκουν την εξυπηρέτηση των σκοπιμοτήτων τους κι ότι οι ιδεολογικοί αντίπαλοι της Εκκλησίας επιζητούν αφορμές για να προωθήσουν το χωρισμό της από το Κράτος. Όλα αυτά μας είναι γνωστά και έχουν κάποια βάση. Τίποτα όμως δεν θα είχε συμβεί, αν δεν είχε δοθεί η αφορμή από σας.
Το πρόβλημα σεβαστοί πατέρες δεν εντοπίζετε στο αν δικαιούται το μοναστήρι να έχει περιουσία ή στο αν έχετε νόμιμους τίτλους κυριότητας για τη Βιστωνίδα, που μπορεί πράγματι να έχετε και το δικαϊκό μας σύστημα δεν έχει ανάγκη από παράδοξες άνωθεν δικαστικές επεμβάσεις για την ορθή απονομή δικαιοσύνης. Το σκάνδαλο προκλήθηκε από την όλη νοοτροπία σας ως προς τη διαχείριση των οικονομικών ζητημάτων, που μοιάζει να θεμελιώνεται περισσότερο στην προτεσταντική ηθική της επένδυσης, που κατά το Μαξ Βέμπερ γέννησε τον καπιταλισμό, παρά στην ευαγγελική και πατερική διδασκαλία για την κτήση και τη χρήση των υλικών αγαθών. [Σχετικά βλ. Επισκόπου Σισανίου και Σιατίστης Αντωνίου Κόμπου, «Σύντομος ιστορική ανασκόπησις του θεσμού της κοινοκτημοσύνης και χριστιανική θεώρησις του πλούτου», 1986, Γ. Ροδίτη, «Χριστιανισμός και πλούτος», 1970, Ν. Μπουγάτσου, «Το πρόβλημα του θεσμού της ιδιοκτησίας», 1982].
Όχι πως η ιδέα της επένδυσης αυτή καθεαυτή είναι αντιχριστιανική. Και στην παραβολή των ταλάντων ο Χριστός αποδοκίμασε εκείνον που έθαψε το ταλαντό του. Το σκάνδαλο εντοπίζεται στον παραμερισμό αυτού που κρατά το μοναχό στο μοναστήρι, δηλαδή της προσευχής, της εργασίας και του εργόχειρου (Γέροντος Πορφυρίου, Βίος και λόγοι, 2003), μ’ άλλα λόγια εντοπίζεται στα κριτήρια και τους στόχους των επενδύσεων, καθώς και στην όλη διαδικασία που επιλέγει κανείς (αναλυτικά στο βιβλίο μας η Εκκλησία στο διαδίκτυο της παγκοσμιοποίησης, Εκδ. Αρμός, σ. 21 κ.ε.). Ξέρετε, στο δίκαιο του σωματείου, που είναι νομικό πρόσωπο μη κερδοσκοπικό, τα δικαστήριά μας λένε ότι επιτρέπεται να έχει πόρους και περιουσία για την εξυπηρέτηση των σκοπών του, αρκεί να μην καταντάει να ασκεί συστηματική επιχειρηματική δραστηριότητα (αναλυτικά στη μελέτη μας Συμμετοχή σωματείου σε εταιρία, ΝΟΜΙΚΟ ΒΗΜΑ 49/2001, σ. 379 επ.). Μήπως κάτι τέτοιο συμβαίνει και με σας;
Επιτρέψτε μου όμως σεβαστοί πατέρες των υπόλοιπων αγιορείτικων μοναστηριών να απευθυνθώ και σε σας, οι οποίοι με περισσή ευκολία έχετε κατά καιρούς κατακεραυνώσει ως κακόδοξο οποιονδήποτε, λαϊκό ή κληρικό τόλμησε να διατυπώσει μία θεολογική άποψη διαφορετική από τη δική σας. Μήπως στην αντιμετώπιση του συγκεκριμένου σκανδάλου επιδεικνύετε εξαιρετική επιείκια για τους αδελφούς σας της Μονής Βατοπεδίου; Θα μου πείτε βέβαια ότι ως Ιερά Κοινότης ζητήσατε δημόσια συγγνώμη από τον ελληνικό λαό. Τι είναι όμως η συγγνώμη στην πνευματική μας παράδοση; Μία επιφανειακή λέξη ή μία στάση ζωής, μία ριζική μεταστροφή της νοοτροπίας του μετανοούντος; Έχει συντελεστεί κάποια μεταστροφή στη νοοτροπία και τη συμπεριφορά των αδελφών της Μονής Βατοπεδίου και δεν την αντιληφθήκαμε; Η μήπως έχει εγκαταβιώσει και στο Περιβόλι της Παναγίας το κοσμικό πνεύμα της λεγόμενης «συναδελφικής αλληλεγγύης»;
Τελικά, σεβαστοί πατέρες, τι θα κάνετε για να αποσείσετε από πάνω σας το σκάνδαλο και να απελευθερώσετε κι εμάς από τη δυσοσμία του; Πώς να παροτρύνουμε τα παιδιά μας να σας επισκεφτούν για να βιώσουν κάτι από την εμπειρία σας, όπως κάναμε κι εμείς στην ηλικία τους;

Πού να δώσουμε βάση, σ’ αυτά που μας διδάσκετε, ή σε όσα πράττετε ή παραλείπετε να πράξετε; Ποιο μοναχισμό μας μάθατε τέλος πάντων;

© Η Χριστιανική, 27 Νοεμβρίου 2008

http://www.xristianiki.gr/popup.php?aid=354

Advertisements
Published in: on Δεκέμβριος 26, 2008 at 11:02 πμ  Σχολιάστε  

The URI to TrackBack this entry is: https://3mnka.wordpress.com/2008/12/26/monaxismos/trackback/

RSS feed for comments on this post.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: